Istorijski dan za Zavait – osveštan Hram Svete velikomučenice Nedelje

Oko 2.000 vjernika i gostiju prisustvovalo osvećenju hrama na Zavaitu Nedjelja, 27. septembar 2026. godine, ostaće zlatnim slovima upisana u istoriju Zavaita. Na veliki pravoslavni praznik Vozdviženja Časnog krsta – Krstovdan, osveštan je novosagrađeni Hram Svete velikomučenice Nedelje, čime je ostvarena viševjekovna želja naroda ovog kraja.

Ovaj istorijski dan okupio je oko 2.000 vjernika, Zavaićana, gostiju i zvanica. Na Zavait su stigli ljudi iz Foče i okoline, ali i brojni Zavaićani koji danas žive širom regiona i svijeta, kako bi zajedno podijelili radost jednog od najznačajnijih događaja u novijoj istoriji ovog kraja.

Hram je osveštao Njegovo Visokopreosveštenstvo arhiepiskop sarajevsko-srebrenički i mitropolit dabrobosanski gospodin Hrizostom, koji je potom služio Svetu arhijerejsku liturgiju.

U svojoj arhipastirskoj besjedi mitropolit Hrizostom ukazao je na posebnu simboliku osvećenja hrama upravo na Krstovdan i značaj nove svetinje za budućnost ovog kraja. Podizanje hrama predstavlja novi početak i svojevrsno vaskrsenje Zavaita.

Zvona novog hrama sada pozivaju narod da se vraća svom zavičaju, da se okuplja i čuva svoje korijene.

Gradnja Hrama Svete velikomučenice Nedelje započela je u septembru 2023. godine. Samo tri godine kasnije, pred hiljadama vjernika i gostiju, hram je svečano osveštan.

Ovaj veliki poduhvat ostvaren je zahvaljujući vjeri, slozi i zajedništvu naroda, prilozima brojnih vjernika i Zavaićana koji žive u zavičaju, širom regiona i svijeta, kao i pomoći privrednika, institucija i svih ljudi dobre volje koji su prepoznali značaj izgradnje ove svetinje.

Posebno mjesto u ovom velikom poduhvatu pripada Građevinskom odboru, koji je od prvih koraka do dana osvećenja uložio ogroman trud kako bi započeti posao bio uspješno priveden kraju.

Iza završenog hrama stoje tri godine predanog rada – brojni sastanci i dogovori, prikupljanje priloga, organizacija i nadzor radova, nabavka materijala, razgovori sa izvođačima i priložnicima, radne akcije i rješavanje brojnih izazova.

Veliki dio tog rada nije bio vidljiv javnosti, ali su istrajnost Građevinskog odbora, podrška sveštenstva i ogromna pomoć naroda omogućili da se od ideje i velike želje za samo tri godine dođe do završenog i osveštanog hrama.

U ovu svetinju nisu ugrađeni samo kamen, drvo i drugi materijali. U nju su ugrađeni ljubav prema zavičaju, dobrovoljni rad, vrijeme, trud, vjera i prilozi velikog broja ljudi.

Posebnu čast da budu kumovi osvećenja imali su Zoran (Rajko) Stevanović, porijeklom sa Zavaita, Milorad (Bogoljub) Dodik i Slavko (Pero) Dunjić, Zavaićanin koji živi u Gradišci i počasni građanin Foče.

Poseban dio svečanosti bio je posvećen ljudima koji su svojim prilozima, radom, zalaganjem i podrškom dali značajan doprinos izgradnji Hrama Svete velikomučenice Nedelje.

Njegovo Visokopreosveštenstvo mitropolit Hrizostom uručio je crkvena odlikovanja i priznanja zaslužnim pojedincima.

Zlatni orden

Zlatnim ordenom odlikovani su:

Slavko Dunjić, rodom sa Zavaita, koji živi u Gradišci, i
Zoran Stevanović, porijeklom sa Zavaita, koji živi u Sloveniji.

Srebrni orden

Srebrnim ordenom odlikovani su:

Desanka Tešović, rođena na Zavaitu, gdje i živi, i
jerej Miloš Janjić.

Zlatna plaketa

Zlatne plakete dodijeljene su:

Milanu Vukadinoviću, gradonačelniku Foče;
Miroslavu i Mirku Stojanoviću – Autocentar Stojanović;
Bratislavu Matoviću;
Srebrenku Kunarcu;
Daliboru Matoviću;
Vukoli Sekuloviću;
Radivoju Radoviću;
Ristu Tešoviću;
Draganu Tešoviću;
Miodragu Sekuloviću;
Stanku Milanoviću;
Ognjenu Kalajdžiću i
Goji Tešović.

Arhijerejska pohvalnica

Arhijerejske pohvalnice uručene su:

Čedomiru Tešoviću,
Stojanu Blagojeviću i
Vukašinu Spasojeviću – „AGE INŽENJERING“.

Ova odlikovanja i priznanja ostaju kao trajan znak zahvalnosti ljudima koji su svojim prilozima, radom i zalaganjem pomogli izgradnju hrama.

Pored crkvenih odlikovanja i priznanja, Građevinski odbor za izgradnju Hrama Svete velikomučenice Nedelje na Zavaitu uručio je svoje zahvalnice priložnicima čiji su prilozi iznosili od 2.500,00 do 5.000,00 KM.

Zahvalnice Građevinskog odbora uručene su:

Oliveri (Borislav) Kalajdžić;
Slavku (Simo) Kalajdžiću;
D. Prodanović d.o.o. – Draganu Prodanoviću;
Opštini Rogatica;
Miloradu (Sekul) Sekuloviću;
Zoranu (Radoš) Markoviću;
Njegošu (Miroslav) Kunarcu;
Vasu (Tomo) Blagojeviću;
ZR „Umjetnost u drvetu“ s.p. – Sretu i Danilu Kovaču i
Zoranu (Mirko) Kunarcu.

Zahvalnice kumovima osvećenja

Zahvalnice Građevinskog odbora, uz prigodne poklone, uručene su kumovima osvećenja:

Miloradu (Bogoljub) Dodiku,
Slavku (Pero) Dunjiću i
Zoranu (Rajko) Stevanoviću.

Zahvalnica za pomoć u organizaciji osvećenja

Za nesebičnu pomoć prilikom organizacije osvećenja hrama zahvalnica Građevinskog odbora uručena je protojereju-stavroforu Dušanu Andriću.

Prigodni pokloni

Kao poseban znak zahvalnosti i poštovanja, Građevinski odbor uručio je prigodne poklone Njegovom Visokopreosveštenstvu mitropolitu Hrizostomu i gradonačelniku Foče Milanu Vukadinoviću, za podršku i doprinos izgradnji hrama i organizaciji osvećenja.

Na ovaj način odato je priznanje svima koji su svojim prilozima, radom, vremenom i nesebičnim zalaganjem pomogli da zajednička želja mnogih generacija Zavaićana postane stvarnost.

Izgradnja hrama mnogo je više od izgradnje jednog vjerskog objekta. Ona je ponovo okupila Zavaićane oko zajedničkog cilja i pokazala koliko se može postići kada postoje vjera, sloga i ljubav prema zavičaju.

Posljednjih godina na Zavaitu se ponovo gradi i ulaže. Unapređuje se putna infrastruktura, uređuje prostor, a nekadašnja škola dobija novu ulogu kao sjedište Parka prirode „Tara“. Novi hram postao je središte tog ponovnog okupljanja i simbol nade da će Zavait nastaviti da živi.

Na dan osvećenja na jednom mjestu našle su se različite generacije – oni koji žive na Zavaitu, oni koje je život odveo u druge krajeve i mladi koji svoje korijene tek upoznaju.

Tog dana Zavait je ponovo bio pun naroda.

Zato 27. septembar 2026. godine nije bio samo dan osvećenja jedne crkve.

Bio je to istorijski dan za Zavait – dan vjere, sabornosti, povratka korijenima i nove nade.

Hram Svete velikomučenice Nedelje ostaje budućim generacijama kao svjedočanstvo šta jedan narod može stvoriti kada se okupi oko zajedničkog cilja.

Neka njegova zvona još dugo pozivaju Zavaićane da se okupljaju, vraćaju svom zavičaju, svojoj svetinji i svojim korijenima.

Da čuvamo ono što su nam preci ostavili, da se okupljamo i da Zavait živi!